Protesta 101
Çfarë ka rëndësi në një protestë. Nëse mënyra paqësore nuk funksionon, zemërimi i vazhdueshëm dhe këmbëngulës, në afat të gjatë, duhet të vijë si hap i radhës.
1Pjesëmarrja masive
Numri ka më shumë rëndësi se ashpërsia. Rregulli i 3.5%.
Sipas studimit të Chenoweth, asnjë fushatë e studiuar nuk dështoi kur rreth 3.5% e popullsisë u përfshi në mënyrë aktive. Është rregull empirik nga të dhënat historike, jo garanci, por tregon drejtimin: duhen shumë njerëz, jo pak njerëz më të ashpër.
Kjo do të thotë që çdo person që vjen, ndan, firmos ose thjesht bashkohet ka vlerë. Pjesëmarrja duhet të jetë e lehtë dhe e sigurt, që sa më shumë njerëz të ndihen të mirëpritur.
- Fto miq, familjarë, kolegë.
- Bëje pjesëmarrjen të thjeshtë: orë të qarta, vend të qartë, kërkesa të qarta.
- Mos e ndaj lëvizjen në grupe që grinden mes tyre.
2Ndarja e forcave të sigurisë
Regjimet bien kur policia dhe ushtria pushojnë së zbatuari urdhrat.
Regjimet zakonisht bien kur policia ose ushtarët pushojnë së zbatuari urdhrat, siç ndodhi në Serbi në vitin 2000 dhe në Gjermaninë Lindore në vitin 1989.
Lëvizje si Otpor në Serbi i trajtuan qëllimisht policët si aleatë të mundshëm dhe shmangën poshtërimin e tyre. Dhuna ndaj policëve i shtyn ata përsëri drejt regjimit; respekti dhe qetësia e bëjnë më të vështirë për ta të shtypin bashkëqytetarët.
- Mos fyej individët, kritiko urdhrat dhe sistemin.
- Çdo polic është edhe bir, baba, fqinj. Kujtoja këtë me qetësi.
- Dokumento abuzimet, por jepu rrugëdalje atyre që nuk duan të ndjekin urdhra të padrejtë.
3Taktika të ndryshme
Greva, bojkote dhe qëndrimi në shtëpi janë më të vështira për t'u shtypur se marshimet.
Marshimet në rrugë janë vetëm një mjet. Grevat, bojkotet, qëndrimi në shtëpi dhe ngadalësimi i punës janë shumë më të vështira për t'u shtypur, sepse nuk mund të arrestosh të gjithë ata që qëndrojnë në shtëpi.
Ndërrimi i taktikave e mban pushtetin në pritje dhe e bën lëvizjen të qëndrueshme edhe kur rrugët bllokohen apo mbushen me policë.
- Greva dhe ngadalësim pune.
- Bojkot i kompanive dhe produkteve të lidhura me pushtetin.
- Ditë qëndrimi në shtëpi.
- Peticione, shkrime, vizatime, aksione simbolike.
4Dokumentimi
Një video me orë dhe vend, e ruajtur diku tjetër, bëhet provë.
Filmimi i abuzimeve, me orë dhe vendndodhje, i ruajtur edhe jashtë telefonit, ushqen çështjet ligjore, gazetarinë dhe presionin ndërkombëtar. Organizata si WITNESS botojnë udhëzues për filmim të sigurt.
Pikërisht për këtë ekziston faqja Dhuna policore: videot nuk humbasin në rrjetet sociale, janë të gjitha në një vend.
- Filmo gjerë: kush, ku, kur. Pastaj afër.
- Thuaj me zë datën, orën dhe vendin nëse mundesh.
- Ruaj kopje jashtë telefonit (cloud, kompjuter, mik i besuar).
- Mos publiko fytyra të protestuesve pa nevojë, sepse mund të përdoren kundër tyre.
5Presioni ligjor dhe institucional
Avokatët, avokati i popullit, gjykatat dhe Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut.
Kolektivat e avokatëve, avokati i popullit, gjykatat vendase kur funksionojnë ende, dhe në Evropë Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut, krijojnë një regjistër zyrtar dhe e bëjnë abuzimin më të kushtueshëm.
Çdo ankesë e dokumentuar mirë ka vlerë, edhe kur nuk fiton menjëherë. Ajo mbetet në dosje dhe mund të përdoret më vonë.
- Bëj ankesë me shkrim dhe ruaj kopjen.
- Mblidh dëshmitarë dhe prova (video, fotografi, raporte mjekësore).
- Lidhu me avokatë dhe organizata që ndihmojnë falas.
6Presioni ndërkombëtar
BE-ja, mediat e huaja, ambasadat dhe organizatat e të drejtave të njeriut.
Kushtet e anëtarësimit në BE, mediat e huaja, ambasadat dhe organizatat si Amnesty, HRW dhe Front Line Defenders mund ta kthejnë shtypjen vendore në problem diplomatik.
Regjimet kujdesen për imazhin jashtë vendit. Kur bota sheh abuzimet me prova, kostoja politike rritet.
- Përkthe videot dhe raportet në anglisht.
- Dërgoji gazetarëve të huaj dhe organizatave të të drejtave të njeriut.
- Shkruaj ambasadave dhe institucioneve të BE-së.
7Disiplina dhe humori
Talljja i heq autoritetin pushtetit, disiplina i heq imazhet që dëshiron.
Talljja dhe humori e dobësojnë autoritetin, sepse frika është mburoja e pushtetit. Një protestë e disiplinuar dhe e qetë i heq regjimit pikërisht imazhet që i duhen për të justifikuar dhunën.
Mos e lër asnjë provokator të të tërheqë në përplasje. Çdo imazh dhune nga ana jonë është dhuratë për propagandën e tyre.
- Slogane të shkurtra, të qarta, pa fyerje.
- Njerëz të caktuar që qetësojnë tensionin brenda grupit.
- Humor, muzikë dhe simbole që bashkojnë.
8Mbrojtja personale
Signal, pa hapje me fytyrë ose gisht, numri i avokatit, plan për arrestim.
Përgatitja e vogël para protestës bën diferencën e madhe nëse diçka shkon keq.
- Përdor Signal me mesazhe që zhduken dhe çaktivizo hapjen e telefonit me fytyrë ose gisht para protestës.
- Mëso përmendësh numrin e një avokati dhe shkruaje në krah ose në letër.
- Shko në grup, kurrë vetëm, dhe thuaj dikujt ku je.
- Ki një plan për arrestim: kë do ta thërrasin, çfarë do të thuash dhe çfarë nuk do të thuash (zakonisht: vetëm emrin dhe kërkesën për avokat).
- Mbaj ujë, ngarkues dhe dokument identiteti.
9Burime për të mësuar më shumë
Dy libra për të nisur: Gene Sharp dhe Erica Chenoweth.
Gene Sharp, "From Dictatorship to Democracy": e shkurtër, falas në internet dhe ende doracaku standard i rezistencës civile.
Erica Chenoweth, "Civil Resistance: What Everyone Needs to Know": përmbledhje më e re dhe e qartë e kërkimeve mbi atë që funksionon.
Metoda varet shumë nga vendi dhe nga institucionet që ende funksionojnë. Përshtate me realitetin tënd.