198 metodat e veprimit jo të dhunshëm
Shtojca e librit të Gene Sharp: gjashtë grupe metodash, nga protesta simbolike te ndërhyrja e drejtpërdrejtë. Lista është marrë nga “The Politics of Nonviolent Action” (1973).
Pjesa 1
Protesta dhe bindje jo e dhunshme
Veprime simbolike që shprehin kundërshtim ose mbështetje dhe synojnë të bindin e të tërheqin vëmendjen.
Deklarata zyrtare
- 1. Fjalime publike
- 2. Letra kundërshtimi ose mbështetjeje
- 3. Deklarata të organizatave dhe institucioneve
- 4. Deklarata publike të nënshkruara
- 5. Deklarata akuzimi dhe qëllimi
- 6. Peticione të grupeve ose masive
Komunikim me një audiencë më të gjerë
- 7. Slogane, karikatura dhe simbole
- 8. Parulla, afishe dhe mesazhe të shfaqura
- 9. Fletushka, broshura dhe libra
- 10. Gazeta dhe revista
- 11. Regjistrime, radio dhe televizion
- 12. Shkrime në qiell dhe në tokë
Përfaqësime grupore
- 13. Delegacione
- 14. Çmime talljeje
- 15. Lobim grupor
- 16. Piketim
- 17. Zgjedhje talljeje
Akte simbolike publike
- 18. Ngritja e flamujve dhe e ngjyrave simbolike
- 19. Mbajtja e simboleve
- 20. Lutje dhe adhurim
- 21. Dorëzimi i objekteve simbolike
- 22. Zhveshje në shenjë proteste
- 23. Shkatërrimi i pronës së vet
- 24. Drita simbolike
- 25. Shfaqja e portreteve
- 26. Bojë si protestë
- 27. Tabela dhe emra të rinj
- 28. Tinguj simbolikë
- 29. Rimarrje simbolike
- 30. Gjeste të pahijshme
Presione mbi individë
- 31. “Ndjekja” e zyrtarëve (haunting)
- 32. Tallja e zyrtarëve
- 33. Miqësim
- 34. Vigjilje
Dramë dhe muzikë
- 35. Skeçe humoristike dhe shaka
- 36. Shfaqje teatrale dhe muzikore
- 37. Këngë
Procesione
- 38. Marshime
- 39. Parada
- 40. Procesione fetare
- 41. Pelegrinazhe
- 42. Autokolona
Nderim i të vdekurve
- 43. Zi politike
- 44. Funerale talljeje
- 45. Funerale demonstrative
- 46. Nderim te vendet e varrimit
Tubime publike
- 47. Tubime proteste ose mbështetjeje
- 48. Mbledhje proteste
- 49. Mbledhje proteste të maskuara
- 50. Mësim publik protestues (teach-in)
Largim dhe heqje dorë
- 51. Largim demonstrativ nga salla (walk-out)
- 52. Heshtje
- 53. Heqje dorë nga nderimet
- 54. Kthimi i shpinës
Pjesa 2
Mosbashkëpunim shoqëror
Heqja e pjesëmarrjes nga jeta shoqërore, zakonet dhe institucionet që mbështesin pushtetin.
Përjashtim shoqëror i personave
- 55. Bojkot shoqëror
- 56. Bojkot shoqëror selektiv
- 57. Mosveprim lisistratik
- 58. Shkishërim
- 59. Ndalim kishtar (interdikt)
Mosbashkëpunim me ngjarje, zakone e institucione shoqërore
- 60. Pezullim i aktiviteteve shoqërore e sportive
- 61. Bojkot i ngjarjeve shoqërore
- 62. Grevë studentore
- 63. Mosbindje shoqërore
- 64. Tërheqje nga institucionet shoqërore
Tërheqje nga sistemi shoqëror
- 65. Qëndrim në shtëpi
- 66. Mosbashkëpunim personal i plotë
- 67. Largim i punëtorëve
- 68. Strehë (sanctuary)
- 69. Zhdukje kolektive
- 70. Emigrim në shenjë proteste (hijrat)
Pjesa 3
Mosbashkëpunim ekonomik: bojkotet
Bojkotet ekonomike kundër mallrave, shërbimeve, financave dhe tregtisë.
Veprim i konsumatorëve
- 71. Bojkot i konsumatorëve
- 72. Moskonsum i mallrave të bojkotuara
- 73. Politikë kursimi
- 74. Mospagesë e qirasë
- 75. Refuzim i marrjes me qira
- 76. Bojkot kombëtar i konsumatorëve
- 77. Bojkot ndërkombëtar i konsumatorëve
Veprim i punëtorëve dhe prodhuesve
- 78. Bojkot i punëtorëve
- 79. Bojkot i prodhuesve
Veprim i ndërmjetësve
- 80. Bojkot i furnitorëve dhe shpërndarësve
Veprim i pronarëve dhe drejtuesve
- 81. Bojkot i tregtarëve
- 82. Refuzim për të dhënë me qira ose për të shitur pronë
- 83. Mbyllje e ndërmarrjes nga pronarët (lockout)
- 84. Refuzim i ndihmës industriale
- 85. “Grevë e përgjithshme” e tregtarëve
Veprim i zotëruesve të burimeve financiare
- 86. Tërheqje e depozitave bankare
- 87. Refuzim i pagesës së tarifave, kontributeve dhe vlerësimeve
- 88. Refuzim i pagesës së borxheve ose interesave
- 89. Ndërprerje e fondeve dhe e kredisë
- 90. Refuzim i pagesës së taksave
- 91. Refuzim i parasë së qeverisë
Veprim i qeverive
- 92. Embargo e brendshme
- 93. Listë e zezë e tregtarëve
- 94. Embargo ndërkombëtare e shitësve
- 95. Embargo ndërkombëtare e blerësve
- 96. Embargo ndërkombëtare tregtare
Pjesa 4
Mosbashkëpunim ekonomik: grevat
Ndalimi ose ngadalësimi i punës, nga greva simbolike deri te greva e përgjithshme.
Greva simbolike
- 97. Grevë proteste
- 98. Largim i shpejtë nga puna (grevë rrufe)
Greva bujqësore
- 99. Grevë e fshatarëve
- 100. Grevë e punëtorëve bujqësorë
Greva të grupeve të veçanta
- 101. Refuzim i punës së detyruar
- 102. Grevë e të burgosurve
- 103. Grevë e zanatçinjve
- 104. Grevë profesionale
Greva të zakonshme industriale
- 105. Grevë në ndërmarrje
- 106. Grevë në industri
- 107. Grevë solidariteti
Greva të kufizuara
- 108. Grevë e detajuar (detailed strike)
- 109. Grevë e prodhimit të bollshëm (bumper strike)
- 110. Grevë e ngadalësimit
- 111. Grevë me zbatim të rreptë të rregullave
- 112. Raportim “i sëmurë”
- 113. Grevë me dorëheqje
- 114. Grevë e kufizuar
- 115. Grevë selektive
Greva në shumë industri
- 116. Grevë e përgjithësuar
- 117. Grevë e përgjithshme
Kombinime greve dhe mbylljeje ekonomike
- 118. Hartal
- 119. Mbyllje ekonomike
Pjesa 5
Mosbashkëpunim politik
Mohimi i legjitimitetit dhe i bashkëpunimit me institucionet e pushtetit.
Mohim i autoritetit
- 120. Mbajtje ose tërheqje e besnikërisë
- 121. Refuzim i mbështetjes publike
- 122. Literaturë dhe fjalime që nxisin rezistencën
Mosbashkëpunim i qytetarëve me qeverinë
- 123. Bojkot i organeve legjislative
- 124. Bojkot i zgjedhjeve
- 125. Bojkot i punësimit dhe i pozitave në qeveri
- 126. Bojkot i departamenteve, agjencive dhe organeve të tjera qeveritare
- 127. Tërheqje nga institucionet arsimore shtetërore
- 128. Bojkot i organizatave të mbështetura nga qeveria
- 129. Refuzim i ndihmës ndaj zbatuesve të ligjit
- 130. Heqje e tabelave dhe e shenjave të veta
- 131. Refuzim i zyrtarëve të emëruar
- 132. Refuzim për të shpërndarë institucionet ekzistuese
Alternativa të qytetarëve ndaj bindjes
- 133. Zbatim i vonuar dhe me ngurrim
- 134. Mosbindje në mungesë të mbikëqyrjes së drejtpërdrejtë
- 135. Mosbindje popullore
- 136. Mosbindje e maskuar
- 137. Refuzim i një tubimi ose mbledhjeje për t’u shpërndarë
- 138. Ulje në tokë (sit-down)
- 139. Mosbashkëpunim me rekrutimin dhe dëbimin
- 140. Fshehje, arratisje dhe identitete të rreme
- 141. Mosbindje civile ndaj ligjeve “të paligjshme”
Veprim i personelit qeveritar
- 142. Refuzim selektiv i ndihmës nga ndihmësit e qeverisë
- 143. Bllokim i linjave të komandës dhe të informacionit
- 144. Zvarritje dhe pengim
- 145. Mosbashkëpunim i përgjithshëm administrativ
- 146. Mosbashkëpunim gjyqësor
- 147. Joefikasitet i qëllimshëm dhe mosbashkëpunim selektiv i zbatuesve të ligjit
- 148. Rebelim i trupave (mutiny)
Veprim qeveritar i brendshëm
- 149. Shmangie dhe vonesa kuazi-ligjore
- 150. Mosbashkëpunim i njësive qeveritare përbërëse
Veprim qeveritar ndërkombëtar
- 151. Ndryshime në përfaqësimin diplomatik dhe të tjera
- 152. Shtyrje dhe anulim i ngjarjeve diplomatike
- 153. Mbajtje e njohjes diplomatike
- 154. Ndërprerje e marrëdhënieve diplomatike
- 155. Tërheqje nga organizatat ndërkombëtare
- 156. Refuzim i anëtarësimit në organe ndërkombëtare
- 157. Dëbim nga organizatat ndërkombëtare
Pjesa 6
Ndërhyrje jo e dhunshme
Veprime të drejtpërdrejta që ndërpresin sistemin ose ndërtojnë alternativa paralele.
Ndërhyrje psikologjike
- 158. Ekspozim vetjak ndaj elementeve
- 159. Agjërimi: (a) agjërim i presionit moral, (b) grevë urie, (c) agjërim satjagrahik
- 160. Gjykim i kundërt
- 161. Shqetësim jo i dhunshëm
Ndërhyrje fizike
- 162. Ulje në vend (sit-in)
- 163. Qëndrim në këmbë (stand-in)
- 164. Udhëtim (ride-in)
- 165. Hyrje në ujë (wade-in)
- 166. Mbushje e hapësirës (mill-in)
- 167. Lutje në vend (pray-in)
- 168. Bastisje jo të dhunshme
- 169. Bastisje ajrore jo të dhunshme
- 170. Pushtim jo i dhunshëm
- 171. Ndërhyrje jo e dhunshme në një ngjarje (interjection)
- 172. Pengim jo i dhunshëm
- 173. Okupim jo i dhunshëm
Ndërhyrje shoqërore
- 174. Krijimi i modeleve të reja shoqërore
- 175. Mbingarkim i objekteve dhe shërbimeve
- 176. Ngadalësim i qëllimshëm (stall-in)
- 177. Të folur publik i ndërprerë (speak-in)
- 178. Teatër guerril
- 179. Institucione shoqërore alternative
- 180. Sistem alternativ komunikimi
Ndërhyrje ekonomike
- 181. Grevë e kundërt (reverse strike)
- 182. Grevë me qëndrim brenda (stay-in strike)
- 183. Marrje jo e dhunshme e tokës
- 184. Sfidim i bllokadave
- 185. Falsifikim me motive politike
- 186. Blerje parandaluese
- 187. Sekuestrim i pasurisë
- 188. Dumping
- 189. Mbështetje selektive
- 190. Tregje alternative
- 191. Sisteme alternative transporti
- 192. Institucione ekonomike alternative
Ndërhyrje politike
- 193. Mbingarkim i sistemeve administrative
- 194. Zbulim i identitetit të agjentëve të fshehtë
- 195. Kërkim burgimi
- 196. Mosbindje civile ndaj ligjeve “neutrale”
- 197. Vazhdim i punës pa bashkëpunim
- 198. Sovranitet i dyfishtë dhe qeveri paralele