Ushtrimi i pushtetit
Disiplina jo e dhunshme, xhiu-xhitsu politik dhe katër mekanizmat e ndryshimit.
Kapitulli 5, pjesa 1
Disiplina jo e dhunshme
Meqenëse lufta jo e dhunshme dhe dhuna funksionojnë në mënyra thelbësisht të ndryshme, edhe dhuna e kufizuar nga rezistuesit gjatë një fushate mosbindjeje politike është kundërproduktive: e kalon betejën aty ku diktatorët kanë epërsi të pamasë, në luftën ushtarake. Disiplina jo e dhunshme është çelësi i suksesit dhe duhet ruajtur edhe përballë provokimeve e brutaliteteve të diktatorëve e agjentëve të tyre.
Kjo disiplinë e bën të mundur edhe “xhiu-xhitsun politik”: brutaliteti i regjimit kundër njerëzve qartësisht jo të dhunshëm kthehet politikisht kundër tij, duke shkaktuar mosmarrëveshje në radhët e veta dhe duke rritur mbështetjen për rezistuesit mes popullsisë, mbështetësve të zakonshëm të regjimit dhe palëve të treta.
Nëse dhuna e kufizuar është e pashmangshme, Sharp këshillon ta ndash sa më shumë veprimin e dhunshëm nga ai jo i dhunshëm: sipas gjeografisë, grupeve të popullsisë, kohës dhe çështjeve.
Kapitulli 5, pjesa 2
Katër mekanizmat e ndryshimit
Lufta jo e dhunshme prodhon ndryshim në katër mënyra:
- Konvertimi (bindja): anëtarët e grupit kundërshtar preken emocionalisht nga vuajtja e rezistuesve guximtarë, ose bindën me arsye se kauza e tyre është e drejtë, dhe pranojnë objektivat e tyre. Është i rrallë, thotë Sharp.
- Akomodimi: kur çështjet nuk janë themelore, kërkesat nuk perceptohen si kërcënim dhe raporti i forcave ka ndryshuar pak, konflikti mbyllet me marrëveshje ose kompromis. Shumë greva zgjidhen kështu. Sharp thekson se rrëzimi i një diktature nuk është çështje për akomodim.
- Shtrëngimi jo i dhunshëm: mosbindja dhe mosbashkëpunimi masiv e ndryshojnë aq shumë situatën sa diktatorët e humbin aftësinë për të kontrolluar proceset ekonomike, shoqërore e politike. Forcat e tyre ushtarake mund të bëhen aq të pasigurta sa nuk i zbatojnë më urdhrat për të shtypur. Liderët mbeten në vend, por nuk mund të veprojnë.
- Shpërbërja: në raste ekstreme, udhëheqja humbet çdo aftësi për të vepruar dhe struktura e saj shembet. Burokracia nuk i bindet udhëheqjes, trupat e policia kryengrihen, mbështetësit e zakonshëm e mohojnë të drejtën e saj për të sunduar. Regjimi thjesht bie copash.